تیتر یاب جدیدترین مطالب و اخبار فارسی

سوگیری های شناختی/بخش چهارم/اعتقادگرایی

مطلب با عنوان سوگیری های شناختی/بخش چهارم/اعتقادگرایی از وبسایتهای مرجع دریافت و با درج لینک مستقیم منبع آن نمایش داده شده است. در صورتیکه مطالب نمایش داده شده شایسته تذکر میباشد، بر روی لینک درخواست حذف کلیک نمائید تا از دسترس عموم خارج گردد.



سوگیری های شناختی/بخش چهارم/اعتقادگرایی

درخواست حذف اطلاعات
سوگیری های شناختی: اعتقادگرایی بهمن شهری اهایو
این بخش چهارم از یک سلسله جستار است در معرفی بیست و چهار سوگیری شناختی مهم. این جستارها روزهای دوشنبه و پنج شنبه هر هفته منتشر می شوند. سوگیری شناختیاعتقادگرایی (belief bias) تمایلی است ذهنی که در آن فرد هر استدلال را با توجه به باو ذیری نتایجش قضاوت می کند به جای اینکه قدرت استدلال را بررسی کند. به بیان دیگر اعتقادگرایی باعث می شود فرد در ارزیابی استدلال های مختلف فقط به این نکته توجه کند که نتایج هر استدلال چقدر با باورها و اعتقادات شخصی وی همخوانی دارد.

معنای این پدیده این است که افراد اغلب استدلالی را می پذیرند که با باورهای شان سازگار است بی آنکه حتی منطقی بودن دلایل را در نظر بگیرند. در این ح فرد تمایل دارد استدلالی را حتی اگر منطقی و عقلانی باشد، در صورتی که خارج از نظام ارزشی او باشد، رد کند. ال اندر لوریا (۱۹۷۷-۱۹۰۲)، قازان روسیه و از برجسته ترین دانشمندان روانشناسی اعصاب در قرن بیستم، در سال ۱۹۷۶ پژوهشی را در میان کشاورزان بی سواد آسیای مرکزی انجام داد تا قدرت استدلال آنان را بسنجد. او در مصاحبه با آنان از ساختارهایی این چنینی استفاده می کرد: "در کشور آلمان شتر وجود ندارد. شهر الف در آلمان واقع است. آیا در شهر الف شتر وجود دارد؟" پاسخ هایی که گرفت شبیه این جملات بودند: "نمی دانم، من آلمان نرفته ام"، "اگر شهر بزرگ است ممکن است شتر پیدا شود." وی مصاحبه را با طرح جملاتی نظیر "اگر هیچ شتری در کل آلمان نباشد چطور؟" ادامه می داد. پاسخ ها دوباره شبیه همان پاسخ های پیشین بود یا چیزی شبیه به این که "اگر شهر الف کوچک است ممکن است جایی برای شترها نباشد." از دیگر سؤالاتی که لوریا پرسید رنگ س ها بود. گفتگویش با یکی از کشاورزان این چنین بود: لوریا: "در سرزمین های شمالی و خیلی دور که همه جا پوشیده از برف است س ها همه سفید هستند. منطقه الف در سرزمین های شمالی واقع است. س های آن منطقه چه رنگی اند؟" شرکت کننده در تحقیق: " س ها انواع متفاوتی دارند. نمی دانم، من فقط س سیاه دیدم. رنگ دیگری ندیدم. هر منطقه حیوانات خاص خودش را دارد." لوریا: "درست است اما سؤال من این بود که س های منطقه الف چه رنگی اند؟" شرکت کننده: "ما همیشه درباره چیزی که به چشم می بینیم حرف می زنیم نه آنچه نمی بینیم." لوریا: "اما کلمات من چه پاسخی را القا می کند؟" شرکت کننده: "خب ببینید سؤال شما را فقط ی می تواند چواب دهد که آنجا بوده و اگر ی آنجا نبوده نمی تواند بر اساس حرف های شما جواب دهد. اگر مثلاً یک مرد شصت یا هشتاد ساله س سفید دیده، خب می شود به او اعتماد کرد، اما خب من ندیدم پس نمی توانم جواب دهم." (در اینجا یک کشاورز جوان داوطلب می شود و می گوید از حرف شما چنین بر می آید که س های منطقه الف سفیدند.) لوریا: "خب حالا کدامیک از شما درست می گویید؟" شرکت کننده: "او جواب خودش را دارد من هم جواب خودم را. بیشتر از این هم پاسخی برایتان ندارم." لوریا از این تحقیق مفصل نتیجه گرفت که اعتقادگرایی اجازه نمی دهد افراد منطقی فکر کنند زیرا فقط به نتایج استدلال تکیه می کنند و وقتی نتایج خارج از باورهایشان است، کل استدلال را نادیده می گیرند. دانش هر فرد مجموعه ای است از حقایق و اعتقادات فردی. مسئله این است که شخص در مراجعه به دانش شخصی خود برای کدام وزن بیشتری قائل است. اثر اعتقادگرایی در جاهایی که فرد لازم است نتایج مشاهده اش را گزارش کند بیش از پیش نمایان می شود. مثلاً محققی را فرض کنید که مشغول بررسی تاثیر در سلامتی است. محققی که باز فکر می کند ابتدا داده هایش را گرد آوری می کند و سپس نتایجش را مبتنی بر داده هایش گزارش می کند. اما محققی که خودش به شدت مذهبی است ممکن است تفسیری از داده ها به دست دهد که در طرفداری از به عنوان عامل سلامتی باشد. محققی نیز که ضد مذهب است ممکن است از آن قسمت از داده ها که به نفع باشد صرف نظر کند. جنیفر کاپلان، گروه آمار و احتمال ای ی میشیگان، در تحقیقی در سال ۲۰۱۷ نشان داد یکی از چالش های آموزش روش های آماری، مقابله با اعتقادگرایی است. در این تحقیق مشخص می شود که وقتی آمار با اعتقادات پژوهش گر در تناقض است، احتمال اینکه پژوهش گر اسیر اعتقادگرایی شود بسیار بالاست. کاپلان توصیه می کند که باید به دانشجویان آمار شک گرایی را آموزش داد تا در زمان گزارش و نتیجه گیری تحت تاثیر این سوگیری شناختی قرار نگیرند، چه وقتی نتایج با باورهایشان سازگار است چه وقتی که خارج از دایره نظام اعتقادی شان است. از نگاه کَلِب لَک، روانشناس بالینی و اکلاهامای مرکزی، شاید مهم ترین درسی که بتوان از اعتقادگرایی گرفت مربوط است به آداب گفتگو. وی بر این باور است که به جای اینکه به طرف مقابل بگوییم تو اشتباه فکر می کنی، بهتر است تبیین کنیم چرا من فلان اعتقاد را دارم و از طرف مقابل بخواهیم برایمان روشن کند که چرا وی اعتقادش چیز دیگری است. این گونه بهتر می توان سوگیری اعتقادی را تشخیص داد و احتمالا بهتر می توانیم درک کنیم که آیا داریم خودمان را گول می زنیم یا نه. ضمن اینکه گفتگو سازنده تر خواهد بود. وقتی مسئله ای خارج از نظام باورهای شخص است، صرف منطقی بودن و فهرست سود و مزایا کافی نیست تا دیگران را قانع کنیم. برع بهتر است تمرکز بر این باشد که چگونه فلان چیز یک مسئله واقعی را برای افراد حل می کند در عین حال که قرار نیست از نظام اعتقادی شان خارج شوند. بیشتر افراد راه حل را بیشتر از صورت مسئله دوست دارند.



منبع : http://hezartooyeyekzan.blog.ir/1397/10/17/سوگیری-شناختی-بخش-چهارم-اعتقادگرایی